Ισοζύγιο πληρωμών

Όλες οι διεθνείς συναλλαγές του Ισοζυγίου Πληρωμών κατανέμονται στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών, στο Ισοζύγιο Κεφαλαιουχικών Συναλλαγών και στο Ισοζύγιο Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών. Αυτά τα τρία ισοζύγια αθροίζουν εξ ορισμού στο μηδέν, μαζί με τα τακτοποιητέα στοιχεία που καταγράφουν τυχόν στατιστικές αποκλίσεις.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει τα μεγέθη των ισοζυγίων τρεχουσών, κεφαλαιουχικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αποτελείται από το εμπορικό ισοζύγιο, το καθαρό πρωτογενές εισόδημα και το καθαρό δευτερογενές εισόδημα. Το εμπορικό ισοζύγιο είναι η διαφορά μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών. Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Το πρωτογενές εισόδημα είναι το εισόδημα από εργασία και από κεφάλαιο (επενδύσεις χαρτοφυλακίου και άμεσες επενδύσεις) το οποίο δημιουργείται σε μια χώρα από τους κατοίκους μιας άλλης χώρας. Οι εισπράξεις πρωτογενούς εισοδήματος της Ελλάδας αποτελούνται από το εισόδημα από εργασία των κατοίκων της Ελλάδας οι οποίοι εργάζονται στο εξωτερικό και από τα κέρδη των επενδύσεων οι οποίες έγιναν στο εξωτερικό από Έλληνες. Οι πληρωμές πρωτογενούς εισοδήματος της Ελλάδας αποτελούνται από το εισόδημα από εργασία των κατοίκων ξένων χωρών οι οποίοι εργάζονται στην Ελλάδα και από τα κέρδη των επενδύσεων που έγιναν στην Ελλάδα από ξένους. Καθώς οι μακροχρόνιοι μετανάστες λογίζονται ως κάτοικοι της χώρας στην οποία ζουν και όχι της χώρας προέλευσής τους, το εισόδημά τους δεν υπολογίζεται στο πρωτογενές εισόδημα. Τα εμβάσματά τους, όμως, υπολογίζονται στο δευτερογενές εισόδημα παρακάτω. Το καθαρό πρωτογενές εισόδημα είναι η διαφορά μεταξύ των εισπράξεων και των πληρωμών πρωτογενούς εισοδήματος.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη του καθαρού πρωτογενούς εισοδήματος της Ελλάδας και την ανάλυσή του σε εισπράξεις και πληρωμές.

Το δευτερογενές εισόδημα είναι το εισόδημα που μεταβιβάζεται μεταξύ χωρών για να χρηματοδοτήσει τρέχουσες δαπάνες. Για παράδειγμα, περιλαμβάνει τα εμβάσματα των μεταναστών προς τις οικογένειές τους, τις μεταβιβάσεις από κάθε χώρα-μέλος προς την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και τις μεταβιβάσεις από την ΕΕ προς τα κράτη-μέλη για τη χρηματοδότηση τρεχουσών δαπανών, π.χ. τις επιδοτήσεις αγροτικής παραγωγής. Δεν περιλαμβάνει τα κονδύλια της ΕΕ που χρηματοδοτούν τη δημιουργία υποδομών επειδή αυτά εμπίπτουν στην κατηγορία των κεφαλαιουχικών (επενδυτικών) δαπανών και περιλαμβάνονται στις κεφαλαιουχικές συναλλαγές. Το καθαρό δευτερογενές εισόδημα της Ελλάδας είναι η διαφορά μεταξύ όλων των εισπράξεων του ελληνικού δημοσίου και άλλων τομέων από το εξωτερικό και των πληρωμών που πραγματοποιούνται προς το εξωτερικό από το ελληνικό δημόσιο και άλλους τομείς.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη του καθαρού δευτερογενούς εισοδήματος της Ελλάδας και την ανάλυσή του σε εισπράξεις και πληρωμές.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη των μεταναστευτικών εμβασμάτων προς και από την Ελλάδα, καθώς και την κατανομή τους ανά χώρα προέλευσης και προορισμού.

Το ισοζύγιο κεφαλαιουχικών συναλλαγών καταγράφει όλες τις μεταβιβάσεις οι οποίες χρηματοδοτούν κεφαλαιουχικές (επενδυτικές) δαπάνες. Τα ταμεία συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία χρηματοδοτούν επενδύσεις σε υποδομές αποτελούν το πιο σημαντικό στοιχείο του ισοζυγίου κεφαλαιουχικών συναλλαγών.

Το επόμενο γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη του ισοζυγίου κεφαλαιουχικών συναλλαγών της Ελλάδας και την ανάλυσή του σε εισπράξεις και πληρωμές.

.

Το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών καταγράφει τις εισαγωγές και εξαγωγές περιουσιακών στοιχείων (όχι αγαθών ή υπηρεσιών) μεταξύ της Ελλάδας και άλλων χωρών. Τα πιο σημαντικά στοιχεία του ισοζυγίου είναι οι άμεσες επενδύσεις (π.χ. όταν μια αμερικανική εταιρεία που κατασκευάζει ένα εργοστάσιο στην Ελλάδα ή όταν μια ελληνική εταιρεία που κατασκευάζει ένα εργοστάσιο στη Ρουμανία) και οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου (π.χ. όταν μια γαλλική τράπεζα αγοράζει ελληνικά κρατικά ομόλογα ή όταν ένα ελληνικό αμοιβαίο κεφάλαιο αγοράζει γερμανικές μετοχές).

Όταν το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών είναι θετικό, τότε η αξία των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων που αγοράζονται από κατοίκους εξωτερικού υπερβαίνει την αξία των ξένων περιουσιακών στοιχείων που αγοράζουν οι κάτοικοι της Ελλάδας και, συνεπώς, υπάρχει καθαρή εισροή κεφαλαίων προς την Ελλάδα. Αντιστρόφως, όταν το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών είναι αρνητικό, τότε η αξία των ξένων περιουσιακών στοιχείων που αγοράζονται από Έλληνες κατοίκους υπερβαίνει την αξία των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων που αγοράζουν κάτοικοι εξωτερικού και, συνεπώς, υπάρχει καθαρή εκροή κεφαλαίων από την Ελλάδα.

Οι ροές στο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών είναι συνήθως το αντίθετο από τις ροές στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (το ισοζύγιο κεφαλαιουχικών συναλλαγών είναι συνήθως πολύ μικρό).

.

Η Διεθνής Επενδυτική Θέση της Ελλάδας ισούται με την αξία των περουσιακών στοιχείων των Ελλήνων στο εξωτερικό μείον τα περουσιακά στοιχεία των ξένων στην Ελλάδα και αντικατοπτρίζει τη ροή των επενδύσεων των προηγουμένων ετών μεταξύ της Ελλάδας και των υπόλοιπων χωρών. Γενικά, εάν οι Έλληνες κάτοικοι επενδύουν στο εξωτερικό περισσότερο από ό,τι οι ξένοι κάτοικοι επενδύουν στην Ελλάδα, η Διεθνής Επενδυτική Θέση της Ελλάδας αυξάνεται -- και αντιστρόφως.

Το γράφημα δείχνει την εξέλιξη της διεθνούς επενδυτικής θέσης της Ελλάδας:

.